“De eetplannen van Start to Eat® zijn erg gevarieerd en lekker, maar je moet wel een groot aantal verschillende groenten, fruitsoorten en andere voedingsproducten aankopen. Kan het niet wat voordeliger?”

Deze opmerking kregen we van een aantal Start to Eaters onder jullie en daarop willen we graag antwoorden.

Geen dure ingrediënten

Wie gezonder en evenwichtiger wil eten, loopt soms het gevaar in een saaie keuken te vervallen. En dat is alles behalve een stimulans om het vol te houden.
Precies dáárom bieden de eetplannen van Start to Eat elke dag andere gerechten. Toch bevatten ze bewust geen of slechts heel weinig dure ingrediënten. Er wordt heel vaak met konijn, kip en gehakte gewerkt. Naar kreeft, dure vissoorten (zoals lotte, tarbot, tong...) en pata negra-ham zul je vergeefs zoeken. De ingrediënten zijn bovendien in elke goede supermarkt te vinden. Je hoeft er écht niet voor naar de speciaalzaak.
Toch kun je de eetplannen nóg budgetvriendelijker maken zonder aan de bedoeling van Start to Eat® te raken: evenwichtig leren eten en bewegen. Het schema op deze website is uiteindelijk maar een basis, waarvan de recepten perfect inwisselbaar zijn per dag en per week.

Hou rekening met de seizoenen

We zijn zóveel gewoon vandaag de dag: midden in de winter vinden we in de supermarkt boontjes (uit Kenia) en aardbeien (uit Israël)... Heel wat producten zijn een heel jaar beschikbaar, ook de sla en tomaten uit ons eigen landje zijn er bijna altijd. Veel mensen vergeten daardoor dat het principe van de seizoenen nog altijd geldig is! Zowel bij groenten, fruit als vis is de beschikbaarheid in bepaalde periodes veel groter dan in andere. Dit verlaagt uiteraard de gemiddelde prijs voor die producten!

Typische lenteproducten:
- radijsjes
- asperges
- veldsla
- lente-uitjes
- appelen
- peren

Typische zomerproducten:
- komkommer
- paprika
- bloemkolen
- broccoli
- aubergines
- courgettes
- boontjes
- venkel
- selder
- primeuraardappelen
- aardbeien
- kleinfruit (framboos, braambes, zwarte bes, rode en witte bes, stekelbes)

Typische herfstproducten:
- witloof
- knolselder
- herfst
- appelen

Typische winterproducten:
- prei
- koolsoorten: witte, rode, groene kool
- spruitjes
- Chinese kool
- losse wortelen

Bijna jaarrond verkrijgbaar:
- tomaten
- sla en slasoorten
- peterselie

Voor de seizoenen bij vissoorten, ga naar www.vis.vlam.be voor meer info.

Kies de groenten die op dat moment het voordeligst zijn

Op onze groente- en fruitveilingen speelt elke dag het spel van vraag en aanbod. De veilingprijzen kunnen daarom van week tot week sterk schommelen. Wanneer bepaalde soorten erg voordelig zijn, vertaalt zich dat dikwijls na enkele dagen ook in de detailprijzen in de winkel. Sommige warenhuisketens of winkels bieden dan weer bepaalde producten aan tegen een zachte promotieprijs.
Hoe kan je daarvan profiteren in de recepten van Start to Eat?

• Surf vóór je boodschappen doet naar www.lava.be: onder het rubriekje Nieuws “De groenteman vertelt...” vind je een overzicht van de inlandse groente- en fruitsoorten die in de voorbije dagen op de veilingen voordeliger of duurder zijn geworden.
• Wees flexibel... In de gerechten met slasoorten kun je de vermelde slasoort vrijwel altijd vervangen door de soort die op dat moment het voordeligst is (bv. lollo bionda door lollo rossa of kropsla, Multicolorsla door eikenbladsla...)
• Wees creatief... In de plaats van groene kool kan je in vele gevallen witte kool of zelfs Chinese kool gebruiken. Spruitjespuree kan je vervangen door puree met wortelen of met prei. Zijn de aubergines die je wil opvullen duur, dan kan je ze meestal vervangen door courgettes of tomaten. Zijn de paprika's duur, neem dan een courgette (voor reepjes) of grote tomaten (om op te vullen). Soms is bloemkool voordeliger dan broccoli, soms is het net omgekeerd. In vele recepten kan je ze gewoon omwisselen.
• Elk jaar biedt momenten waarop tomaten te krijgen zijn voor dumpingprijzen. Maak op dat ogenblik een grote hoeveelheid tomatensaus en vries ze in porties in.
• Heb je van een bepaald product niet veel nodig (bijvoorbeeld venkel), koop dan op een geschikt moment ineens een hele knol aan en versnij de groente in stukjes. In een potje of plastic zakje bewaart deze groente lang in de diepvriezer.
• Hou bij de prijs per kilogram rekening met de hoeveelheid afval die je overhoudt na het schoonmaken van de groenten.

Dure aardbeien of frambozen?

Ook voor het fruit kan je dure soorten vaak vervangen door soorten die op dat moment voordeliger zijn. Soorten zoals aardbeien, frambozen, bramen en rode bessen zijn bovendien niet het hele jaar door verkrijgbaar. Zijn ze niet beschikbaar of duur, dan kan je in de plaats vaak kiwi's, peren, appels, citrusvruchten of bananen gebruiken. Van belang is vooral dat je elke dag twee tot drie stuks fruit eet. Enkele voorbeelden:

• In mousse van plattekaas met aardbeien (Week 1, Dag 4) kan je de 10 aardbeien vervangen door een banaan.
• Bij frambozen onder een sneeuwkapje (Week 2, Dag 2) kan je in plaats van de 100 g verse frambozen 100 g in blokjes gesneden kiwi nemen.
• In de vruchtensalade met rozijntjes (Week 3, Dag 3) kan je de aalbessen en de aardbeien vervangen door ½ appel (in stukjes).
• De meloen (Week 6, Dag 4) laat zich gemakkelijk vervangen door een peer of twee mandarijntjes.

Vries gerechten in voor enkele weken erna

De eetplannen van Start to Eat kan je ook budgetvriendelijk houden door van bepaalde gerechten een dubbele hoeveelheid te bereiden en de helft meteen in te vriezen. Bewaar ze wel niet langer dan twee of drie weken (verlies van vitamines en mineralen!).
Een goede vuistregel is de volgende: gebruik het ingevroren gerecht voor dezelfde dag en voor dezelfde maaltijd twee tot drie weken later. Als je bijvoorbeeld het avondgerecht van Dag 5 van Week 1 invriest, warm het dan als avondmaal op Dag 5 van Week 2 of Week 3.
Hier volgen uit elke Start To Eat-week gerechten die zich na hun bereiding probleemloos laten invriezen (het zijn lang niet de enige!):

• Wokschotel met groenten en kalkoen (Week 1, Dag 1)
• Volkorenpasta met oesterzwammen, rundvlees en peterselie (Week 1, Dag 5)
• Kroketten van kikkererwten met zuiderse saus (Week 2, Dag 3)
• Volkorenpasta met paprika-hamsaus (Week 2, Dag 5)
• Quinoa met gehakt balletjes in tomatensaus (Week 3, Dag 1)
• Lichte kerriewaterzooi (Week 3, Dag 3)
• Thaise wokschotel (Week 3, Dag 5)
• Stoofpannetje met geroosterde aubergines en quinoa (Week 4, Dag 3)
• Konijn op z'n Baskisch (Week 4, Dag 7)
• Bloemkoolbrood met tomatensaus (Week 5, Dag 3)
• Vegetarische lasagne (Week 5, Dag 5)
• Turkse rijstschotel met gevulde paprika (Week 6, Dag 1)
• Zalmforel in het groen met champignons (Week 6, Dag 6)
• Zuiderse ovenschotel met kabeljauw en spaghetti van knolselderij (Week 7, Dag 4)
• Rosbief met rodekoolpuree (Week 7, Dag 7)
• Zalm met dille en preirisotto (Week 8, Dag 5)
• Broccoliflan met tomatencoulis en quinoa (Week 9, Dag 3)
• Hutspot uit Béarn (Week 9, Dag 7)
• Kalfsblanquette met groenten (Week 10, Dag 1)
• Brussels spruitenpotje (Week 10, Dag 6)

Doe nóg meer met restjes

Onze eetplannen verwerken al flink wat restjes (de soepen bij voorbeeld). Als je er geen problemen mee hebt om twee dagen na elkaar hetzelfde te eten, kan je in een aantal gevallen de overschot van het avondmaal de volgende dag of twee dagen erna als lunch gebruiken. Koud of opgewarmd (handig, zo'n magnetron op het werk!). Om het voedselveilig te houden, bewaar je maaltijdresten best niet langer dan twee dagen (drie of vier dagen voor soep en andere gerechten die lang gekookt hebben).
Gebruik bijvoorbeeld koude aardappelen in een salade met blokjes kaas of ham. Maak van vers fruit dat overrijp is een fruitsla of een fruitmoes alvorens de vruchten slecht worden en moeten worden weggegooid.

Beperk de variatie in de tussendoortjes

De tussendoortjes om tien uur 's morgens en vier uur 's middags zijn essentieel in de eetplannen van Start to Eat. Je mag ze dus zeker niet overslaan. Om de aankopen én de kooktijd te beperken, kan je wel kiezen voor wat minder variatie.
• Bij de rauwe groenten uit het vuistje kan je je tijdens de week beperken tot twee soorten. Bij voorbeeld: dag 1: een rauwe wortel, dag 2: een handvol radijsjes, dag 3: een rauwe wortel, dag 4: een handvol radijsjes, dag 5: een rauwe wortel.
Kies dan wel twee andere soorten voor de daaropvolgende week, zo niet wordt het een saaie boel.
• Hetzelfde geldt voor de fruitsoorten uit het vuistje. Ook die kan je beperken tot twee soorten die je elke dag afwisselt (peer + banaan, appel + kiwi, aardbeien + sinaasappel...).

Gezond eten voor een goede prijs: nog enkele tips